باسمه تعالي

تعريف :بلوغ دوره اي از رشد طبيعي انسان است وبيشتر محققين بر اين با ورند كه سن شروع بلوغ طبيعي براي دختران 9الي16سال وبراي پسران 10الي17 سالگي است ودر مجموع اصطلاح بلوغ به دوره بين 12تا18 سالگي اطلاق مي شود.وسن متوسط بدون توجه به پسر ودختر بودن 11سالگي تعيين مي شود.واين سن مقارن با دوره راهنمايي تحصيلي مي باشد وتوجه به آن براي والدين ومربيان دوره راهنمايي بسيار مهم وضروري مي باشد .زيرا ميزان بزه كاري دراين دوره از رشد افزايش مي يابد ،مثلاً به تعداد خودكشي ها افزوده مي شود ،اعتياد به سيگار ومواد مخدر اغلب در اين دوران آغاز مي شود .اين دوره از رشد بسيار مهم وحساس مي باشد زيرا قالب شخصيت نوجوان در آينده پايه ريزي مي گردد به بيان «گواتر» دوره بلوغ ونوجواني دوره اي از رشد انساني است كه در واقع فلسفه زندگي بزرگسالي فرد را آشكار مي سازد .

تحولات فيزيكي (بدني )شامل رشد سريع جسماني (استخوانهاي دست وپا ) كه عامل عدم تعادل وبي مهارتي مي شود اصطلاحاً دست وپا چلفتي مي شود .ورشد سريع هورمون هاي جنسي كه تاثير زيادي روي خلق وتغييرات جسمي دارد .

2)تحولات رواني كه سه مر حله دارد :

الف)12-14سالگي ازخصوصيات مهم اين مرحله ،ظهور روح اجتماعي،استقلال طلبي وگرايش به همسالان در زندگي گروهي

ب)14-15سالگي ويژگي مهم اين دوره گرايش به جنس مخالف است .

ج)15-18 سالگي تمايل به ايده آل پرستي واحساس عشق كامل نسبت به جنس مخالف بروز مي نمايد.

مهمترين نكته قابل توجه در تحولات رواني ،بيداري عواطف واحساسات جنسي نسبت به جنس مخالف است كه هم براي والدين وهم براي مربيان مقابله مؤثرضمن پذيرش عواطف واحساسات نوجوان كاري بس ظريف ودشوار مي باشد .

نكته بعدي تغيير خلق نوجوان مي باشد كه با عوارض واحساساتي بودن وتحريك پذيري وحالت عصيان وپرخاشگري نمايان مي شود، به نحوي كه خودش هم از اين حالت در تعجب است .

ساير تحولات وويژگي ها مثل حادثه جويي وخطر پذيري ،گرايش به تنهايي وانزوا طلبي علي رغم گرايش به همسالان ،كنجكاوي واعتراض ،سرسختي ولجاجت خيالبافي وبي قيد بودن از تحولات شناختي اين دوران محسوب مي شود.

به علت رشد سريع جسماني وفعاليت بدني در اين دوره نوجوان نياز به تغذيه مناسب وسر شار از مواد پروتئيني وويتامين دارد وورزش مرتب بايد جزءعادات او گردد .

فراهم نمودن فرصت براي نوجوانان كه توانايي هاي خود را امتحان كند وهر چه بيشتر از وابستگي وتحت حمايت بودن ديگران خارج شود .اغلب عصيان ها وپرخاشگري ها ونافرماني ها ي نوجوان زماني بروز مي كندكه ااحساس مي كندقدرت اراده،تفكر وتصميم گيري از او سلب شده است .

ج)نياز به احترام وموقعيت اجتماعي :فراهم نمودن فرصت براي شركت فعالانه نوجوان در برنامه هاي گروهي به نحوي كه حتماً نوجوان ما در يكي يا در دو گروه درمحله يا در مدرسه عضو باشد واين فرصت بايد با برنامه ريزي والدين ومربيان فراهم شود .

د)نياز به تنهايي وتفكر:انجام تفريحات وسرگرمي هاي فردي مثل دفتر چه خاطرات ،جمع آوري تمبر،حشرات وبرگ درختان ويا دفتر شعروقطعات ادبي كه به كاهش اضطراب وتخليه وتصعيد احساسات جنسي كمك مي كند

ه)نياز به محبت:نوجوان بايد آموخته باشد كه نسبت به ديگران ابراز محبت كند ودر مقابل احتياج دارد كه محبت بدون قيد وشرط والدين ومربيان را احساس كند .او بايد ياد بگيرد كه حتي جنس مخالف خويش را مانند يك انسان قابل احترام تلقي كند ودر فلسفه زندگيش اورا مكمل بداند واز داشتن روابط پنهاني با جنس مخالف خودداري كندوتفاوت ارتباط انساني بين دوجنس ورابطه نا مطلوب وآسيبب زارا كاملاً بداند ما بايد با تعيين مرزهاي ارتباطي منطقي ومعقول به او در اين امر كمك كنيم

پذيرش يك اعتقاد راسخ ومحكم به نوجوان امنيت وآرامش فكري مي بخشد.واين دليل جذب اوبه نيروها واحزاب وگروههاي سياسي ومذهبي و…مي شود .ووظيفه والدين ومربيان است كه نوجوان را كمك كنند تا بتواند بهترين وكاملترين جهان بيني را براي خوشبختي وكاميابي خود برگزيند وادامه حيات دهد .

ز)نياز به خود شكوفايي :پدر ومادر ومربيان در راه شناسايي استعدادهاي بالقوه نوجوان راياري دهندومشوق كارهاي درست اوباشند واز سرزنش وپر خاشگري نسبت به او پرهيز كنند .

نياز به جبران شكست :نوجوان درراه كسب استقلال گاهي شكست مي خورد ودر پي فرصت مناسبي براي جبران آن مي گردد هرگاه اطرافيان به او چنين فرصتي ندهند ناگزير راه ديگري را انتخاب مي كند،مانندگوشه گيري وتنهايي و يا گرايش به بزه ، پس كمك والدين ومربيان ضرورت دارد تا نوجوان به خوبي از عهده كار او برآيد وشخصيت خويش را تكامل بخشد .

برخي ازاختلالات دوره نوجواني :

-آگاه نمودن نوجوان نسبت به تغيير وتحولات جنسي در اين دوران با بيان واقعيت ها واطمينان دهي نسبت به توانايي انجام نقش مردوزن بودن وكمك به نوجوان براي پذيرش بدون ترس تحولات دوران بلوغ

-پذيرش عدم تعادل وعدم هماهنگي وتغييرات خلق نوجوان به عنوان يك عارضه موقتي وزودگذر وتحمل آن

-توجه به زندگي گروهي نوجوان ،كه گاه مشكلاتي را به دنبال دارد در صورت بي تفاوتي والدين ومربيان نوجوان به سوي شخصيت بيمار گونه وضد اجتماعي ويا ناسازگار كشيده مي شود

-باباز خورد نكات مثبت وديدن ويژگي هاي مطلوب نوجوان سعي در پرورش روحيه اعتماد به نفس در اوداشته باشيم زيرا اعتماد به نفس خود حفاظي است برا ي جلوگيري از بزه كاري وافتادن نوجوان به دام گروههاي همسال نامناسب

-اگرنوجوان در گذر از اين بحران مارا در كنار خود ببيند نه در مقابل يا پشت سربدون كمترين عارضه اين را ه را طي خواهدكرد وبا گذر از اين امواج به سوي كرانه مقصود روان مي گردد ودر هاي سعادت به سويش باز خواهد شد .