ادامه مطلب

بيماري هاي ارثي و برخی بیماری های وابسته به جنس

برخي بيماريهاي وابسته به X
ديستروفي عضلاني دوشن......................

ادامه مطلب

تقسیم سلولی دو نوع است :

۱- میتوز

۲- میوز

این دو روش تقسیم سلولی تفاوت هایی باهم دارند.

ادامه مطلب

کاربرد شناساگرها

یکی از ساده ترین راه تخمین کمی PH ، استفاده از یک شناساگر است. با افزودن مقدار کمی از یک شناساگر به یک محلول ، تشخیص اسیدی یا بازی بودن آن ممکن می‌شود. در صورت مشخص بودن PH ، تغییر شناساگر از یک شکل به شکل دیگر ، با توجه به رنگ مشاهده شده ، می‌توان تعیین کرد که PH محلول کم‌تر یا بیشتر از این مقدار است. شیمیدان‌ها از این گونه مواد برای شناسایی اسیدها و بازها کمک می‌گیرند.

شناساگرهای زیادی وجود دارد که معروفترین آنها لیتموس (تورنسل) است که در محیط اسیدی ، قرمز ، در محیط بازی ، آبی و در حدود خنثی بنفش رنگ است. تغییر رنگ آن در نزدیکی PH برابر 7 رخ می‌دهد. در هر حال تغییر رنگ ناگهانی نیست. فنل فتالئین ، معرف دیگری است که بیشتر برای بازها قابل استفاده است. این ماده جامدی سفید رنگ است که در آزمایشگاه محلول الکلی آن را بکار می‌برند. این محلول در محیط اسیدی رنگ و در محیط قلیایی رقیق ارغوانی است.

می‌توان از آب کلم سرخ نیز به‌عنوان یک شناساگر اسید و باز استفاده کرد. از آمیختن شناساگرهای مختلف با یکدیگر نوار کاغذی بدست می‌آید که با یک مقیاس رنگ مقایسه‌ای همراه است و برای اندازه گیری‌های تقریبی PH بطور گسترده کاربرد دارد.
انواع شناساگرها

دو نوع شناساگر داخلی و خارجی را معرفی می‌کنیم:

شناساگر داخلی

اگر به محلول تیتر شونده ، چند قطره از یک شناساگر افزوده شود و پس از پایان عمل تغییر رنگ در محلول ایجاد شود، چنین شناساگری را شناساگر داخلی یا درونی نامند.

شناساگر خارجی

در برخی حالات قبل از آن که نقطه پایان به ظهور برسد، بین شناساگر و محلول تیتر شونده یک واکنش صورت می‌گیرد و در این حالت نقطه پایان بسیار سریع پدیدار می‌شود، مثل تیتر کردن فسفات با استات اورانیل در حضور شناساگر فروسیانور پتاسیم ، فروسیانور پتاسیم با یونهای اورانیل قبل از رسیدن به نقطه پایان واکنش می‌دهد.

برای بدست آوردن نتیجه صحیح و خوب باید به دفعات لازم چند قطره از محلول بالای رسوب ( یا محلولی که پس از صاف کردن رسوب بدست می‌آید ) را در فاصله زمانهای مساوی ، روی یک قطعه کاغذ صافی با شناساگر سیانور پتاسیم آزمایش کرد. چنین شناساگری ، شناساگر خارجی نامیده می‌شود.

فاصله تغییر PH و تغییر رنگ برخی از شناساگرهای مهم اسید و باز که متداولند و جدول زیر آمده است:

نام متداول	فاصله PH برای تغییر رنگ	رنگ اسید	رنگ باز	نوع شناساگر
لیتموس (تورنسل)	8- 5/5	قرمز	آبی
آبی متیل	3/2- 2/1	قرمز	زرد
بنفش متیل	2- 0	زرد	بنفش
آبی تیمول	6/9-8	زرد	آبی	اسیدی
زرد متیل	4-9/2	قرمز	زرد	بازی
نارنجی متیل	4/4-1/3	قرمز	زرد	بازی
سبزبرموکرزول	4/5- 8 /3	زرد	آبی	اسیدی
قرمز متیل	3/6-2/4	قرمز	زرد	بازی
قرمز کلروفنول	4/6-8/4	زرد	قرمز	اسیدی
آبی برموتیمول	6/7-0/ 6	زرد	آبی	اسیدی
قرمزفنول	8-4/6	زرد	قرمز	اسیدی
قرمز خنثی	8-8/6	قرمز	زرد- نارنجی	بازی
ارغوانی کرزول	9-4/7	زرد	ارغوانی	اسیدی
فنل فتالئین	6/9-8	بی‌رنگ	قرمز	اسیدی
تیمول فتالئین	5/10-3/9	بی‌رنگ	آبی	اسیدی
زرد آلیزارین daneshnameh.roshd.ir	12-1/10 www	زرد	قرمز	بازی

برگرفته از:

محلولهاي الکتروليت و غير الکتروليت

ترکيبهايي مانند NaCL ، HCL، H2 SO4 ، NaOH و ... الکتروليت قوي مي نامند. محلول آنها در آب به خوبي رساناي جريان الکتريسته است چون به صورت يوني در آب حل مي شوند.

 

ترکيبهايي مانند الکل ، شکر که صورت مولکولي حل مي شوند و توليد يون نمي کنند رساناي جريان الکتريسته نيستند و غير الکتروليت ناميده مي شوند.

 

ترکيبهايي مانند HF ، NH3  و استيک اسيد که در آب عمدتاً به صورت مولکولي حل مي شوند و مقدار کمي از مولکولها به يون تفکيک مي شوند الکتروليت ضعيف ناميده مي شوند.

از کوچکترین تا بی نهایت بزرگترین.

برای دیدن این فایل نیاز به برنامه power point داريد.ابتدا آن را ذخیره نموده وسپس ببینید.....

روی اسلاید کلیک کنید.

ذرات بنیادی

مدل استاندارد (ذرات بنیادی)

ذرات بنیادی واحدهای اساسی برای ساختمان جهان می باشند و بر اساس جرم در حال سکونشان به بار یونها (ذرات سنگین) ، لپتونها (ذرات سبک) و مزونها (ذرات میان وزن) طبقه بندی می شوند.

• بیشتر ذرات بنیادی و احتمال تمام آنها می توانند در نتیجه تبدیل انرژی به ماده به وجود آیند حداقل انرژی لازم برای تولید گروهی از ذرات از معادله انرژی انیشتین بدست می آید.
• در چگالی های زیاد ذرات ناپایدار «نوترون ، هیپرونها ، مزونها) پایدار می شوند. و نیز ذرات پایدار «الکترون و پروتون) می‌توانند در اثر برخوردهای متقابل با ذرات خود نابود شوند.
• چنانچه واحدهای اساسی پایدار (ذرات بنیادی پایدار) ، دارای وجود تضمین شده‌ای نباشند، هیچ چیز در جهان مادی وجود تضمین شده‌ای نخواهد داشت.

 منبع:ویکیپدیا

ن . ب . و ذرات بنیادی در فیزیک ذرات بنیادی اولیه فرمیون‌ها:  کوارک‌ها: u • d • s • c • b • t • لپتون‌ها: e- • e+ • μ- • μ+ • τ- • τ+ • νe • νμ • ντ بوزون‌ها:  بوزون‌های تبادلگر نیرو: γ • g • W± • Z0  ذرات ترکیبی هادرون‌ها:  باریون‌ها(فهرست)/هیپرون/هسته: p • n • Δ • Λ • Σ • Ξ • Ω • Ξb • مزون‌ها(فهرست)/کوارکونیوم‌ها: π • K • ρ • J/ψ • Υ

ادامه مطلب

 مقالات —>   —> روز نوجوانی

نسخه قابل چاپ	کارشناسی مشاوره دوره عمومی	توسط :
ارسال به ديگران	amoz97@ khedu.ir	:آدرس فرستنده
افزودن مقاله به Favorites	دوشنبه 6 آبان 1383	: تاريخ ارسال
بلوغ ونوجواني مشكلات وراهكارها
بلوغ ونوجواني مشكلات وراهكارها باسمه تعالي تعريف :بلوغ دوره اي از رشد طبيعي انسان است وبيشتر محققين بر اين با ورند كه سن شروع بلوغ طبيعي براي دختران 9الي16سال وبراي پسران 10الي17 سالگي است ودر مجموع اصطلاح بلوغ به دوره بين 12تا18 سالگي اطلاق مي شود.وسن متوسط بدون توجه به پسر ودختر بودن 11سالگي تعيين مي شود.واين سن مقارن با دوره راهنمايي تحصيلي مي باشد وتوجه به آن براي والدين ومربيان دوره راهنمايي بسيار مهم وضروري مي باشد .زيرا ميزان بزه كاري دراين دوره از رشد افزايش مي يابد ،مثلاً به تعداد خودكشي ها افزوده مي شود ،اعتياد به سيگار ومواد مخدر اغلب در اين دوران آغاز مي شود .اين دوره از رشد بسيار مهم وحساس مي باشد زيرا قالب شخصيت نوجوان در آينده پايه ريزي مي گردد به بيان «گواتر» دوره بلوغ ونوجواني دوره اي از رشد انساني است كه در واقع فلسفه زندگي بزرگسالي فرد را آشكار مي سازد . علائم ونشانه ها تحولات فيزيكي (بدني )شامل رشد سريع جسماني (استخوانهاي دست وپا ) كه عامل عدم تعادل وبي مهارتي مي شود اصطلاحاً دست وپا چلفتي مي شود .ورشد سريع هورمون هاي جنسي كه تاثير زيادي روي خلق وتغييرات جسمي دارد . 2)تحولات رواني كه سه مر حله دارد : الف)12-14سالگي ازخصوصيات مهم اين مرحله ،ظهور روح اجتماعي،استقلال طلبي وگرايش به همسالان در زندگي گروهي ب)14-15سالگي ويژگي مهم اين دوره گرايش به جنس مخالف است . ج)15-18 سالگي تمايل به ايده آل پرستي واحساس عشق كامل نسبت به جنس مخالف بروز مي نمايد. مهمترين نكته قابل توجه در تحولات رواني ،بيداري عواطف واحساسات جنسي نسبت به جنس مخالف است كه هم براي والدين وهم براي مربيان مقابله مؤثرضمن پذيرش عواطف واحساسات نوجوان كاري بس ظريف ودشوار مي باشد . نكته بعدي تغيير خلق نوجوان مي باشد كه با عوارض واحساساتي بودن وتحريك پذيري وحالت عصيان وپرخاشگري نمايان مي شود، به نحوي كه خودش هم از اين حالت در تعجب است . تحولات شناختي رواج تفكر استدلالي ومنطقي ،گرايش به حل مساله وپذيرش مسائل با مدرك ودليل قانع كننده ساير تحولات وويژگي ها مثل حادثه جويي وخطر پذيري ،گرايش به تنهايي وانزوا طلبي علي رغم گرايش به همسالان ،كنجكاوي واعتراض ،سرسختي ولجاجت خيالبافي وبي قيد بودن از تحولات شناختي اين دوران محسوب مي شود. نيازهاي نوجوان ووظايف والدين ومربيان الف)نيازهاي فيزيولوژيك به علت رشد سريع جسماني وفعاليت بدني در اين دوره نوجوان نياز به تغذيه مناسب وسر شار از مواد پروتئيني وويتامين دارد وورزش مرتب بايد جزءعادات او گردد . ب)نياز به استقلال وعدم وابستگي به ديگران فراهم نمودن فرصت براي نوجوانان كه توانايي هاي خود را امتحان كند وهر چه بيشتر از وابستگي وتحت حمايت بودن ديگران خارج شود .اغلب عصيان ها وپرخاشگري ها ونافرماني ها ي نوجوان زماني بروز مي كندكه ااحساس مي كندقدرت اراده،تفكر وتصميم گيري از او سلب شده است . ج)نياز به احترام وموقعيت اجتماعي :فراهم نمودن فرصت براي شركت فعالانه نوجوان در برنامه هاي گروهي به نحوي كه حتماً نوجوان ما در يكي يا در دو گروه درمحله يا در مدرسه عضو باشد واين فرصت بايد با برنامه ريزي والدين ومربيان فراهم شود . د)نياز به تنهايي وتفكر:انجام تفريحات وسرگرمي هاي فردي مثل دفتر چه خاطرات ،جمع آوري تمبر،حشرات وبرگ درختان ويا دفتر شعروقطعات ادبي كه به كاهش اضطراب وتخليه وتصعيد احساسات جنسي كمك مي كند ه)نياز به محبت:نوجوان بايد آموخته باشد كه نسبت به ديگران ابراز محبت كند ودر مقابل احتياج دارد كه محبت بدون قيد وشرط والدين ومربيان را احساس كند .او بايد ياد بگيرد كه حتي جنس مخالف خويش را مانند يك انسان قابل احترام تلقي كند ودر فلسفه زندگيش اورا مكمل بداند واز داشتن روابط پنهاني با جنس مخالف خودداري كندوتفاوت ارتباط انساني بين دوجنس ورابطه نا مطلوب وآسيبب زارا كاملاً بداند ما بايد با تعيين مرزهاي ارتباطي منطقي ومعقول به او در اين امر كمك كنيم و)نياز به فلسفه سالم ومثبت براي زيستن : پذيرش يك اعتقاد راسخ ومحكم به نوجوان امنيت وآرامش فكري مي بخشد.واين دليل جذب اوبه نيروها واحزاب وگروههاي سياسي ومذهبي و…مي شود .ووظيفه والدين ومربيان است كه نوجوان را كمك كنند تا بتواند بهترين وكاملترين جهان بيني را براي خوشبختي وكاميابي خود برگزيند وادامه حيات دهد . ز)نياز به خود شكوفايي :پدر ومادر ومربيان در راه شناسايي استعدادهاي بالقوه نوجوان راياري دهندومشوق كارهاي درست اوباشند واز سرزنش وپر خاشگري نسبت به او پرهيز كنند . نياز به جبران شكست :نوجوان درراه كسب استقلال گاهي شكست مي خورد ودر پي فرصت مناسبي براي جبران آن مي گردد هرگاه اطرافيان به او چنين فرصتي ندهند ناگزير راه ديگري را انتخاب مي كند،مانندگوشه گيري وتنهايي و يا گرايش به بزه ، پس كمك والدين ومربيان ضرورت دارد تا نوجوان به خوبي از عهده كار او برآيد وشخصيت خويش را تكامل بخشد . برخي ازاختلالات دوره نوجواني : اضطراب افسردگي مقابله ونافرماني با بزرگسالان وعصيانگري پرخاشگري تغيير سريع حالت عاطفي انزواطلبي وگوشه گيري مشكلات جنسي مثل استمناءوارتباط با جنس مخالف تجربه مصرف مواد مخدر ،الكل وسيگار ،به دليل ميل به كنجكاوي يا همرنگي با همسالان براي پيشگيري از مشكلات نوجواني چه بايد بكنيم ؟ -آگاه نمودن نوجوان نسبت به تغيير وتحولات جنسي در اين دوران با بيان واقعيت ها واطمينان دهي نسبت به توانايي انجام نقش مردوزن بودن وكمك به نوجوان براي پذيرش بدون ترس تحولات دوران بلوغ -پذيرش عدم تعادل وعدم هماهنگي وتغييرات خلق نوجوان به عنوان يك عارضه موقتي وزودگذر وتحمل آن -توجه به زندگي گروهي نوجوان ،كه گاه مشكلاتي را به دنبال دارد در صورت بي تفاوتي والدين ومربيان نوجوان به سوي شخصيت بيمار گونه وضد اجتماعي ويا ناسازگار كشيده مي شود توجه داشته باشيم كه برخي نوجوانان خود را كوچك مي دانند واعمال ورفتارهاي دوران كودكي را نشان مي دهند وبرخي به صورت افراطي به تقليدناشيانه بزرگسالان مي پردازند مثل كشيدن سيگار در پسران وآرايش در دختران -باباز خورد نكات مثبت وديدن ويژگي هاي مطلوب نوجوان سعي در پرورش روحيه اعتماد به نفس در اوداشته باشيم زيرا اعتماد به نفس خود حفاظي است برا ي جلوگيري از بزه كاري وافتادن نوجوان به دام گروههاي همسال نامناسب -اگرنوجوان در گذر از اين بحران مارا در كنار خود ببيند نه در مقابل يا پشت سربدون كمترين عارضه اين را ه را طي خواهدكرد وبا گذر از اين امواج به سوي كرانه مقصود روان مي گردد ودر هاي سعادت به سويش باز خواهد شد .

ادامه مطلب

درد زانو

زانو درد حاد    ( شنبه 6 آبان 1385 ) آناتومی زانو زانو مفصلی است که غیر از حرکت باز و بسته شدن دارای حرکات خفیف چرخش به داخل و خارج نیز می باشد در تشکیل و نگهداری مفصل زانو,‌ استخوانها , رباطها و غضروف هایی شرکت دارند که آنها را توضیح می دهیم. استخوانها : - سه استخوان در تشکیل مفصل زانو شرکت دارند. - در بالا استخوان ران و در پائین استخوان درشت نی و در جلو استخوان کشکک در تشکیل مفصل زانو شرکت می کنند. - استخوان نازک نی در تشکیل مفصل زانو شرکت ندارند اما درست در مجاورت بخش خارجی مفصل زانو قرار دارد. رباطها : - رباط ها باندهای فیبری هستند که دو استخوان را بهم ارتباط و متصل می کنند. - زانو 4 رباط مهم دارد که این 4 رباط استخوان ران را به استخوان درشت نی محکم متصل می کنند و پایداری استاتیک مفصل زانو را تامین می کنند. - رباطهای صلیبی قدامی و خلفی سبب پایداری مفصل زانو در حرکات به سمت جلو و عقب و ضربات در این جهات و نیز پایداری مفصل زانو در برابر حرکات چرخشی اعمال شده به زانو می شوند. - رباطهای جانبی داخلی و خارجی که در طرفین زانو قرار دارند هم سبب پایداری مفصل زانو در برابر اعمال نیرو به سمت خارج و داخل زانو می شوند. تاندونها:تاندونها عضلات را به استخوان اتصال می دهند. - تاندون عضله چهار سر رانی ( جلوی ران )‌-  در پائین در جلوی مفصل زانو به استخوان کشکک اتصال می یابد و ادامه آن در پائین کشکک به استخوان درشت نی اتصال می یابد. عمل عضله چهار سر رانی باز کردن زانو می باشد. غضروفها: - به ساختمانهای غضروفی زانو منیسک می گوئیم که در بین دو استخوان درشت نی و ران قرار دارند و سبب افزایش سطح تماس در استخوان فوق و افزایش پایداری مفصل زانو می شوند. بورسها : - بورس یک کیسه کوچک حاوی مایع است که سبب تسهیل حرکات مفصلی می شوند. - زانو سه بورس دارد که عبارتند از : بورس کشکک ( جلوی کشکک و زیر پوست ) و بورس زیر کشکک و بورس غازی (Anserine) که در سمت داخل زانو حدود 2 اینچ زیر مفصل زانو قرار دارد. انواع زانو درد درد زانو را می توان به دو نوع حاد و مزمن تقسیم بندی کرد. همواره باید توجه داشت که دردی که در زانو احساس می شود می تواند ناشی از درد واقعی زانو باشد یا یک درد ارجاعی از ناحیه کمر, ران و یا مچ پا باشد. علل درد حاد زانو 1- شکستگی: - تعریف : ناشی از اصابت ضربه یا برخورد به مانع با سرعت و شدت زیاد است ( تصادف رانندگی یا تکل در فوتبال ) - نشانه ها : تورم و کبودی زانو بهمراه درد بسیار شدید و نیز محل آسیب در لمس بسیار دردناک است. درد به حدی شدید است که فرد نمی تواند راه برود یا وزن خود را روی آن پا بیاندازد. - ارزیابی : شکستگی در محل زانو یک اورژانس محسوب می شود و باید سریعاً توسط پزشک معاینه شود و بررسی های لازم مثل انجام رادیوگرافی صورت گیرد. - درمان : بر حسب نوع شکستگی می تواند شامل آتل بندی و گچ گیری باشد یا جراحی صورت گیرد. - پیش آگهی : معمولاً‌-  شکستگی بدون شکل خاصی بهبود می یابد. البته برخی انواع شکستگی می تواند منجر به آرتروز و آسیب عصبی عروقی شوند. 2- کشیدگی و پارگی رباطهای جانبی زانو: - تعریف : رباط جانبی داخلی زانو شایعترین رباط زانو است که دچار آسیب دیدگی می شود . مثل همه رباطهای دیگر می تواند دچار کشیدگی ( پارگی جزئی ) و یا پارگی کامل شود. - نشانه ها : کشیدگی شدید یا پارگی رباط جانبی داخلی زانو سبب احساس پارگی در سمت داخلی زانو می شود. همچنین بدنبال آن زانو ممکن است متورم و ناپایدار شود. عامل این آسیب اعمال فشار قوی به سمت خارج زانو است بطوریکه زانو از خارج به داخل فشرده شود. دقیقاً برعکس این اعمال فشار ( یعنی از داخل به خارج زانو ) در آسیب رباط جانبی خارجی رخ می دهد. در هر دو حالت در محل اصابت ضربه به زانو کبودی و در سمت مقابل کشیدگی رباط یا پارگی آن رخ می دهد. ورزشهای تماسی مثل فوتبال از مهمترین علل این آسیب محسوب می شوند. - ارزیابی : بعد از یک شرح حال سریع و معاینه فیزیکی توسط پزشک و انجام اقدامات اولیه حمایتی ( سرما درمانی, فشار موضعی, بالا نگه داشتن و استراحت ) معمولاً پزشک درخواست MRI برای بررسی وضعیت رباط می کند. - درمان : در موارد کشیدگی خفیف این دو رباط همان درمان حمایتی که اشاره شد کافی است. اما در موارد پارگی رباط جراحی بهترین پاسخ درمانی را خواهد داشت. 3- کشیدگی و پارگی رباطهای صلیبی : - تعریف : آسیب رباط صلیبی قدامی که از شایعترین آسیبهای ورزشی است اغلب در نتیجه ایست ناگهانی و اعمال فشار به جلو روی زانو ناشی از این ایست ناگهانی و نیز در پیچ خوردگی های زانو ایجاد می شود. رباط صلیبی خلفی قویتر و محکمتر از رباط صلیبی قدامی است و کمتر دچار پارگی می شود. کشیدگی و پارگی های رباط صلیبی خلفی احتیاج به نیروی زیادی دارد مثل برخورد داشبورد ماشین به پائین زانو در هنگام تصادف رانندگی. بخاطر همین نیروی شدیدتر برای پارگی رباط صلیبی خلفی نسبت به نوع قدامی اغلب آسیبهای رباطی همراه یا آسیب منیسک هم همراه با آسیب رباط صلیبی خلفی وجود دارد. - نشانه ها : اگر رباط صلیبی قدامی پاره شود صدای « تق » در مفصل شنیده می شود. همچنین امکان دارد زانو ناپایدار شود و درد به قدری شدید باشد که فرد دچار تهوع و استفراغ شود. بدنبال این پارگی طی چند ساعت بعلت خونریزی داخل مفصلی متورم و پر از خون خواهد شد. - درمان : برای آنها که نیاز شدید و قوی به زانوها دارند مثل ورزشکاران حرفه ای درمان جراحی بهترین پیش آگهی را دارد ولی برای آنها که استفاده شدید از زانو نمی کنند را می توان با آتل گیری و درمان غیر جراحی بهبود بخشید. 4- پارگی های تاندونی : - تعریف : تاندون عضله چهار سر رانی می تواند دچار پارگی ناکامل یا پارگی کامل شود. پارگی تاندون چهار سر در بالای کشکک معمولاً در افراد ورزشکار بالای 40 سال روی می دهد حال آنکه پارگی تاندون چهار سر در زیر کشکک معمولاً در افراد جوانی که سابقه التهاب تاندون این ناحیه یا تزریق کورتون به زانو دارند رخ می دهد. - نشانه ها : پارگی تاندون چهار سر رانی سبب درد( بخصوص در هنگام پرتاب پا یا بازکردن زانو ) می شود. چنانچه پارگی کامل باشد فرد ورزشکار قادر نیست زانو را باز کند و ساق را جلو بیاورد. - درمان : پارگی جزئی را می توان با آتل گیری درمان کرد اما پارگی کامل نیاز به جراحی دارد. 5- آسیب منیسک : - تعریف : آسیبهای منیسک اغلب ناشی از ضربه به زانو هستند البته گاهی می توانند ناشی از تمرین بیش از حد و استفاده طولانی و مداوم از زانو باشد. اغلب قطعه ای از منیسک پاره شده و در داخل مفصل زانو شناور می باشد. - علائم : پارگی منیسک منجر به قفل شدن زانو در برخی حرکات می شود همچنین می تواند سبب احساس تق تق ( click ) در هنگام حرکات زانو گردد. اغلب آسیب به منیسک همراهی با تورم و تجمع مایع مفصلی دارد که البته از آسیب به رباط ACL ( صلیبی قدامی ) معمولاً‌-  این نوع تجمع مایع کمتر است. - درمان : درمان معمولاً جراحی است. 6- دررفتگی زانو : - تعریف : آسیب بسیار نادری است. در اثر اصابت یک ضربه پرقدرت به زانو در محل مفصل زانو, ساق و ران از هم جدا می شوند. - نشانه و علائم : معمولاً درد بسیار شدید همراه با یک تغییر شکل واضح در زانو. - درمان :‌-  معمولاً بسیاری از این نوع در رفتگی خودبخود جا می رود اگر جا نرفت توسط پزشک باید جا انداخته شود. سپس فرد را برای مدت معلومی تحت نظر گرفته و از نظر علائم عصبی و عروقی پا بررسی می کنیم. 7- در رفتگی کشکک : - تعریف : در رفتگی کشکک در اثر ضربه مستقیم یا انقباض قوی و سریع عضله چهار سر ( مثلاً در هنگام سرویس زدن در والیبال یا تنیس ) این آسیب در زنان , افراد چاق و آنها که زانوهای نزدیک به هم دارند ( پا ضربدری ها ) شایعتر است. - نشانه ها: کشکک در جای خودش نبوده و به سمت داخل یا خارج می رود و خم و باز کردن زانو دردناک و مشکل است. - درمان : پزشک کشکک را جا می اندازد چنانچه دوباره خودبخود کشکک دچار در رفتگی شود باید برای رد شکستگی رادیوگرافی انجام شود. پس از جااندازی مجدد ورم شکستگی پزشک برای مدت 3 هفته آتل می گیرد تا دیگر دچار دررفتگی نشود. برخورد با آسیب های زانو در هر آسیب زانو اولین امری که رخ می دهد بوجود آمدن التهاب است. که این التهاب منجر به درد و تورم و کاهش توانایی حرکت مفصل زانو خواهد شد. شکستن این سیکل التهابی می تواند منجر به تسریع بهبودی و کاهش درد شود. برای این امر باید کارهای زیر صورت گیرد : استراحت به زانو : - استراحت سبب کاهش کشش های مکرر روی زانو می شود. - استراحت سبب کاهش التهاب و جلوگیری از ورود آسیب بیشتر به زانو می گردد. یخ درمانی : - سبب کاهش تورم زانو می گردد و در هر نوع آسیب حاد و آسیب مزمن زانو کاربرد دارد. - اغلب مولفان توصیه می کنند یخ درمانی 3-2 بار در روز و هر بار برای مدت 30-20 دقیقه صورت گیرد. - از تماس مستقیم یخ با پوست بپرهیزید. می توانید کیسه حاوی یخ را در حوله قرار دهید و حوله را روی محل بگذارید. فشار موضعی به زانو توسط بانداژ محل : - فشار موضعی سبب کاهش تورم و تسریع بهبودی می شود. - در برخی از آسیب های زانو بانداژ می تواند به قرار گیری صحیح کشکک سرجای خود و حفظ حرکات مناسب مفصل زانو کمک کند. بالا نگه داشتن زانو : - سبب کاهش تورم و التهاب می گردد. - بالا نگه داشتن سبب تخلیه مواد زائد و التهابی از زانو به سوی گردش خون مرکزی و کاهش التهاب می شود. استفاده از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی ( NSAIDS ) : - این داروها  در دوز کم سبب کاهش درد می شوند. - این داروها در دوز بالاتر سبب کاهش التهاب هم می شوند. - نمونه ای از این داروها عبارتند از : ناپروکسن و ایبوبروفن. - چنانچه زخم معده یا اثنی عشر دارید یا قبلاً دچار خونریزی به هر دلیل شده اید قبلاً از مصرف این داروها حتماً با پزشک مشاوره کنید. چه موقع به پزشک مراجعه شود - هر گاه بعد از انجام برخوردهای اولیه که اشاره شد و یا استفاده از داروهای ضد درد بعد از 7-3 روز علائم شما ادامه یافت یا حتی بدتر شد حتماً‌-  به پزشک مراجعه نمائید. - هرگاه بدنبال آسیب به زانو قادر به راه رفتن روی زانو نبودید فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه نمایید چرا که احتمال بروز شکستگی زانو در این موارد بالاست و یک اورژانس به حساب می آید. - تب بهمراه درد زانو ( احتمال عفونت زانو ) - درد بسیار شدید و غیر قابل تحمل در زانو. - زخم بزرگ یا عمیق در ناحیه زانو باشد. - تورم زانو در افرادی که بیماری خونی دارند ( هموفیلی ) یا آنها که داروهای ضد انعقادی مصرف می کنند ( مثل وارفارین ) شرح حال, معاینه و بررسی های تصویری شرح حال : - درد در کجای زانوست ؟ - ماهیت درد چگونه است, درد تیز است یا گنگ و مبهم؟ - آیا آسیب قبلی در ناحیه زانو وجود داشته است یا خیر ؟ - چه حرکاتی درد را بهبود و چه حرکاتی آنرا تشدید می کند ؟ - آیا فرد مشکل طبی خاصی دارد؟ - میزان فعالیت روزانه وی چقدر است ؟ - چه داروهایی احتمالاً مصرف می کند ؟ - آیا حس در ناحیه پا و ساق نرمال است ؟ - آیا فرد تب داشته است یا خیر ؟ معاینه: - بررسی ظاهری زانو از نظر کبودی, تورم, تغییر شکل. - بررسی حساسیت زانو در لمس آن. - بررسی و انجام تستهای اختصاصی مربوط به ارزیابی سلامت رباطها, تاندونها و منیسک ها که خارج از بحث ماست. رادیوگرافی و سی تی اسکن : - بر حسب شرح حال و معاینه پزشک امکان دارد برای بررسی شکستگی استخوانی احتمالی یا دررفتگی زانو و گاهی برای بررسی برخی سطوح مفصلی یا مشاهده تغییرات تخریبی زانو ( آرتروز ) عکس رادیوگرافی ساده درخواست کند. - بندرت پزشک برای بررسی دقیق شکستگی یا دررفتگی امکان دارد سی تی اسکن درخواست کند. - هم CT اسکن و هم رادیوگرافی ساده برای بررسی شکستگی های عادی هستند اما هر دوی آنها در بررسی و ارزیابی بافت نرم مفصل که شامل رباطها, عضلات و تاندونها و منیسک ها می باشند ناتوان هستند. ام آر آی: - در مقایسه با سی تی اسکن, ام آر آی شکستگی های استخوانی را بخوبی نشان نمی دهد. - در مقایسه با سی تی اسکن, ام آر آی برای بررسی رباطها و تاندونها بسیار عالی است. آرتروسکوپی : - به مشاهده داخل مفصل زانو توسط دستگاه ویدئوئی می گویند. - در این روش جراح توسط ابزاری خاص وارد حفره مفصلی زانو شده و آنرا بدقت بررسی می کند. - در مواردی می توان اجسام زائد مثل قطعات شکسته غضروف که داخل فضای مفصلی مانده اند و سبب درد شده اند را با این روش تخلیه کرد. جلوگیری از صدمات زانو - لاغر اندام بمانید یا بهتر بگوئیم چاق نشوید. با حفظ وزن متعادل فشار بر روی زانوها کاهش و احتمال آسیب و آرتروز هم کاهش خواهد یافت. - تناسب بدن خود را با انجام حرکات کششی و تقویت متناسب عضلات حفظ کنید. انجام حرکات کششی روی زانو قبل از ورزش به نحو قابل ملاحظه ای صدمات به زانو را کاهش می دهد. - تقویت عضلات چهار سر رانی و پشت ران هر دو به کاهش آسیب های زانو کمک می کند. - چنانچه درد مزمن زانو دارید شنا و ورزشهای آبی می تواند درد شما را بهبود بخشد, نیروی شناوری در آب سبب کاهش وزن و نیروی وارده به زانوها می شود. - به بدن خود احترام بگذارید چنانچه ملی درد زانوی شما را ایجاد نموده یا بدتر می کند آنرا انجام ندهید. - هرگاه خسته اید ورزش را ادامه ندهید, بسیاری از آسیبهای ورزشی هنگامی رخ می دهند که ورزشکار خسته است. - استفاده از زانو بند در ورزشهایی مثل والیبال یا بسکتبال مفید است

ادامه مطلب

انجام حرکات بدن در یک جانور پرسلولی فقط بر عهده ماهیچه‌ها نیست و جانوری که تنها از ماهیچه‌های خود برای حرکت کردن استفاده کند، حرکاتش بسیار کند خواهد بود. در عوض جانورانی که برای ماهیچه‌های خود تکیه‌گاهی دارند حرکتشان هم به نسبت سریع است این تکیه‌گاه را اسکلت می‌نامند. جانوران دارای اسکلت خارجی معمولا جثه‌های کوچکی دارند. در عوض امروزه بزرگترین جانوران کره زمین مانند فیل دارای اسکلت داخلی هستند جنس اسکلت داخلی از استخوان یا غضروف و یا هر دو باهم است.

نقش اسکلت آدمی

در انسان هم مانند جانوران دیگر ، وظیفه اسکلت عبارتست از: حفاظت اندامهایی مانند مغز ، قلب ، ششها و حرکت. چون اسکلت تکیه‌گاه عضلات قرار می‌گیرد. در عین حال مغز استخوان مرکز گلبول سازی است. همچنین استخوان را باید منبع مهم ذخیره مواد معدنی بخصوص کلسیم شمرد که وجود آنها در فعالیتهای حیاتی بدن ضرورت دارد.

استخوانهای سر

استخوانهای سر عموما از نوع استخوانهای پهن هستند اسکلت سر شامل دو بخش جمجمه و چهره است. استخوانهای جمجمه 8 تا است و عبارتند از: یک پیشانی در جلو ، یک استخوان پس سری که در پشت و زیر جمجمه قرار دارد این استخوان سوراخی بیضوی دارد که از آن راه ، مغز با نخاع مربوط می‌شود. دو استخوان آهیانه در طرف بالای جمجمه ، دو استخوان گیجگاه در دو پهلوی جمجمه ، یک استخوان پروانه که کف جمجمه را تشکیل می‌دهد. یک استخوان غربالی در پشت و بالای حفره‌های بینی. استخوانهای چهره 14 قطعه است. 13 قطعه چسبیده به جمجمه و بی‌حرکت است و یک قطعه آرواره تحتانی متحرک است.

استخوانهای تنه

ستون فقرات

ستون فقرات از 29 قطعه استخوان ساخته شده است به هر یک از قطعات ستون مهره یک مهره می‌گویند. مهره‌های پشت به قسمی روی هم قرار گرفته‌اند که جسم آنها روی هم و سوراخ آنها در امتداد یکدیگر و در نتیجه لوله درازی بوجود می‌آید محل استقرار نخاع است. میان جسم هر دو مهره یک تیغه غضروفی قرار گرفته است. مهره‌های ستون مهره‌ها را از نظر شکل و محل به پنج بخش تقسیم می‌کنند. مهره‌های گردن که تعداد آنها 7 تا است. مهر‌های پشت که تعداد آنها 12 تا است و به دو زایده پهلویی و مهره پشت دو دنده متصل است. مهره‌های کمر که تعداد آن 5 تا است. استخوان یکپارچه دنبالچه که از اتصال که از اتصال 4 یا 5 مهره جنینی بوجود آمده است.

قفسه سینه

دنده‌ها ، دوازده جفت کمان استخوانی هستند که از عقب به زایده پهلویی مهره‌های پشت متصلند و از جلو به جز دو جفت آخر با واسطه غضروف به جناغ مربوطند. جناغ ، استخوان پهن است شبیه خنجر که غضروف دنده‌ها به آن متصل می‌شوند. از 12 جفت دنده و ستون مهره‌ها و جناغ فضای محدودی بوجود می‌آید که دیافراگم ، آن را از پاینی مسدود می‌کند. این فضا که شش و قلب را در خود جای می‌دهد، قفسه سینه نام دارد.

استخوانهای دست و پا

دست و پا هر یک بوسیله چند استخوان به تنه متصل می‌شوند. استخوانهای رابط دسته را به تنه ، شانه و استخوانهای رابط پا را به تنه ، نیم‌لگن می‌گویند.

استخوان شانه

دو استخوان است. یکی ترقوه در جلو که از یک طرف به جناغ و از طرف دیگر به کتف مربوط است دیگری کتف در پشت شانه کتف استخوان پهن و نازکی است که شکل مثلث دارد سر استخوان بازو ، در گودی استخوان کتف فرو می‌رود و در آن می‌چرخد.

استخوان نیم‌لگن

استخوان منفردی است که از چسبیدن سه استخوان جنینی به نام استخوانهای تهی‌گاهی ، شرم‌گاهی و نشیمن‌گاهی بوجود آمده است. از مجموع دو نیم‌لگن و استخوان خاجی فضایی بوجود می‌آید که به آن لگن خاصره می‌گویند.

استخوان دست

دست شامل این استخوانها است. استخوان بازو استخوانی است دراز و از بالا در سوراخ کتف مفصل می‌شود و از پایین با استخوانهای ساعد ارتباط دارد. استخوانهای ساعد که شامل زند زبرین و زند زیرین است زند زیرین ، زایده‌ای به نام آرنج دارد که با استخوان بازو مفصل می‌شود ولی زند زبرین از پایین به مچ مفصل می‌شود. مچ دست ، هشت استخوان کوتاه دارد که در دو ردیف قرار دارد. کف دست ، پنج استخوان نسبتا دراز دارد که از یک طرف با مچ مفصل می‌شود و از طرف دیگر با انگشتان. انگشتان دست که هر یک سه بند دارد، جز شست که دارای دو بند است.

استخوان پا

استخوان ران که درازترین استخوان بدن است. سر برجسته آن در گودی نیم‌لگن فرو می‌رود و در آن می‌چرخد، سر دیگر آن دو برجستگی و یک شیار دارد. در مقابل شیار ، استخوان کوچک پهنی به نام کشکک جای دارد. استخوانهای ساق ، شامل درشت نی و نازک نی است. درشت نی از بالا با ران و از پایین با استخوانهای مچ پا مفصل می‌شود. قوزک داخلی پا ، سر درشت نی است. نازک نی از بالا به درشت نی تکیه می‌کند و از پایین ، قوزک خاجی پا را می‌سازد.

مچ پا ، 7 استخوان دارد که بزرگترین آنها پاشنه را بوجود می‌آورد. کف پا ، شامل پنج استخوان است. استخوانهای مچ به جز پاشنه و استخوانهای کف به صورت قوسی قرار گرفته‌اند و کاملا به زمین تکیه نمی‌کنند. انگشتان پا که هر یک شامل سه بند است. به جز شست که دو بند دارد. استخوانهای انگشتان پا کوچکتر از استخوانهای انگشتان دست هستند و تحرک مختصری دارند.

رشد و نمو استخوان

همه استخوانها در دوره جنینی در ابتدا به صورت بافت پیوندی ظاهر می‌شوند اما تبدیل شدن آنها به استخوان به یک طریق صورت نمی‌گیرد. استخوانهای پهن از حالت پیوندی مستقیما به استخوان تبدیل می‌شوند. اما استخوانهای دراز ابتدا از حالت پیوندی به غضروف تبدیل شده و سپس غضروف استخوانی می‌شود.

مباحث مرتبط با عنوان

• آناتومی بینی
• استخوان
• استخوان جمجمه
• استخوان ران
• بافت استخوانی
• ستون فقرات
• غضروف
• لگن خاصره
• قفسه سینه

دید کلی

اسکلت بدن از تعداد زیادی استخوان تشکیل شده است که بعضی از آنها فرد و بعضی دیگر زوج هستند. استخوانها از نظر شکل و اندازه بسیار متفاوت می‌باشند ولی بطور کلی آنها را به 5 گروه اصلی می‌توان تقسیم‌بندی کرد.

1. استخوانهای مداز : استخوان مداز ، از یک تنه تقریبا استوانه‌ای با یک قسمت پهن در دو انتها تشکیل شده‌اند. این گروه بیشتر استخوانهای اندامهای فوقانی و تحتانی را در بر می‌گیرد.
   
   
2. استخوانهای کوتاه : از نظر شکل تفاوتهای زیادی باهم دارند ولی بطور کلی می‌توان آنها را به شکل مکعب در نظر گرفت. این گروه استخوانهای قسمت پروکسیال دست و پا را در بر می‌گیرند که به ترتیب استخوانهای کارپال و تارسال نامیده می‌شوند.
   
   
3. استخوانهای پهن : استخوانهای پهن در مقایسه با قطرشان سطح پهن دارند و شامل استخوانهای سقف جمجمه و دنده‌ها می‌باشند.
   
   
4. استخوانهای نامنظم : استخوانهای نامنظم در نظر شکل تفاوتهای زیادی باهم دارند و در هیچکدام از گروههای فوق قرار نمی‌گیرند و شامل استخوانهایی می‌شوند که ستون فقرات و بعضی از استخوانهای جمجمه را تشکیل می‌دهند.
   
   
5. استخوانهای سزامویید (کنجدی) : این استخوانهای در تاندونهای نزدیک مفاصل ظاهر می‌شوند مهمترین استخوان این گروه ، استخون کشکک می‌باشد.

ساختمان استخوان

استخوان بافتی است همبندی ، که از سخت‌ترین بافتهای بدن انسان بشمار می‌رود. استخوان از یک ماده بنیادی آلی که در نمکهای غیر آلی ذخیره شده‌اند تشکیل شده است. سختی استخوان به سبب وجود همین نمکهای غیر آلی است که تقریبا 60% وزن کل استخوان را تشکیل می‌دهند. این نمکها عمدتا شامل کلسیم ، فسفات و مقداری منیزیم و کربنات می‌باشند. خارج کردن نمکهای کلسیم از یک استخوان با قرار دادن استخوان در اسید معدن رقیق امکان پذیر است.

شکل استخوان پس از خارج کردن نمکهای کلسیم بهم نمی‌خورد ولی نرم می‌شود. به‌طوریکه مثلا یک استخوان دراز را آنقدر می‌توان خم کرد که دو انتهای آن به هم برسند. یک غشای همبندی به نام پریوستیوم periosteum سطح خارجی استخوانها را می‌پوشاند. این غشا در مفاصل حرکتی که با غضروف مفصلی پوشانده شده‌اند، وجود دارد. پریوستیوم محتوی یک شبکه عروق خونی است که از طریق آن ، عروق به داخل استخوان نفوذ می‌کنند. در برش عرضی ، دو گونه استخوان تشخیص داده می‌شود.

استخوان متراکم

با چشم معمولی و غیر مسلح ، به صورت متراکم و بی شکل دیده می‌شود، و لایه خارجی استخوان را تشکیل می‌دهد. موقعی که استخوان متراکم زیر میکروسکوب مورد بررسی قرار می‌گیرد، واحدهایی با آرایش منظم مشاهده می‌شوند که سیستم هاورس نام دارد. سیستم هاورس از قسمتهای ریز تشکیل شده‌است.

1. یک حفره مرکزی (مجرای هاورس) که محتوی اعصاب و عروق است.
2. دوایر متحدالمرکز استخوانی (لاملا) که حفره مرکزی را احاطه کرده‌اند.
3. لاکونا به فضاهای بین لاملا که محتوی سلولهای استخوانی هستند گفته می‌شود.
4. کانالیکولها ، مجاری باریکی هستند که لاملا عبور کرده و به لاکوما وصل می‌شوند. از میان همین مجاری است که مواد غذایی بوسیله رگها به داخل مجرای هاورس پخش می‌شوند.
   
   

مابین سیستم‌های هاورس مجاور ، لاملاهای دیگر به نام لاملاهای میان بافتی وجود دارند. و دورتادور محل استخوان توسط لاملاهای دیگری به نام لاملاهای محیطی احاطه شده است. مجاری هاورس مجاور هم ، به وسیله مجاری عرضی باریکه (مجاری ولکمن Volkmann's canal) به یکدیگر متصل می‌شوند و از میان همین مجاری است که رگها از یک سیستم هاورس به سیستم دیگر راه می‌یابند. گرچه استخوان متراکم با چشم معمولی بی شکل به نظر می‌آید، ولی می‌توان فضاهایی را در آن مشاهده کرد که تفاوت عمده میان استخوان متراکم و اسفنجی در اندازه همین فضاهاست.

استخوان اسفنجی

در رشته‌های استخوانی به نام ترابکولا که فضای ما بین آنها توسط چشم معمولی قابل روئیت است تشکیل شده است. مقدار هر یک از دو نوع استخوان فوق ، از استخوانی به استخوان دیگر و از قسمتی از استخوان به قسمتی دیگر فرق می‌کند. و بستگی به میزان قدرت مورد نیاز آن استخوان دارد. در تنه استخوان مداز ، یک لایه خارجی ضخیم از نوع استخوان متراکم وجود دارد. در صورتی که در یک استخوان نامنظم و یا کوتاه لایه متراکم استخوان نسبتا نازک است.

استخوان اسفنجی دارای لاملاهایی است که از نظر ساختمان شبیه به لاملاهای استخوان متراکم هستند با این تفاوت که فضاهای موجود در استخوان اسفنجی بزرگتر بوده و سیستم‌های هاورس فقط در ترابکولهای بزرگ دیده می‌شوند. استخوان اسفنجی مواد غذایی خود را از رگهای اطراف دریافت می‌کند.

مغز استخوان

تنه استخوان دراز ، دارای یک حفره مرکزی به نام موولا می‌باشد. این حفره با مغز استخوان ، که در میان ترابکولهای استخوان اسفنجی نیز دیده می‌شود، پرشده است. به هنگام تولد تمامی مغز استخوان سلولهای خونی را تولید می‌کنند که در آن مغز قرمز استخوان گفته می‌شود. با آغاز دوران بلوغ ، مغز قرمز فقط در استخوانهای جمجمه ، قرقره‌ها استخوانهای کتف ، ستون مهره‌ها ، دنده‌ها ، لگن و انتهای فوقانی بازو و رانها یافت می‌شود. در هر جایی که مغز قرمز توسط مغز زرد یا به عبارت دیگر چربی ، جایگزین شده باشد بافت خونساز کمی در آنجا وجود خواهد داشت.

کارایی استخوان

1. استخوان چهارچوب نگهدارنده بافتهای نرم را تشکیل داده و به منزله تکیه‌گاهی برای تحمل وزن بدن می‌باشد.
2. استخوان اهرمی است که ماهیچه‌ها برای ایجاد حرکت ، فشار خود را بر آن اعمال می‌کنند.
3. استخوان از اترانهای حیاتی خاصی محافظت می‌کند مانند جمجمه که از مغز حفاظت می‌کند.
4. استخوان از نظر دارا بودن بافت تولید کننده سلولهای خونی ، دارای اهمیت می‌باشد.
5. استخوان منبع تجمع نمکهای کلسیک است.

توسعه و رشد استخوانها

در مدت تکامل بدن انسان ، بیشتر استخوانها ابتدا به صورت غضروف نمایان می‌شوند. اما تعداد کمی از آنها مانند ترقوه و استخوانهای سقف جمجمه ابتدا توسط پرده‌های متشکله مزودرم ظاهر شده و هیچ غضروفی ندارند. این تشکیلات اولیه غضروفی پرده‌ای بعدا طی مراحل استخوان سازی به استخوان تبدیل می‌شوند. بعضی از استخوانها از یک مرکز استخوان‌سازی منفرد بوجود می‌آیند. باین معنی که تشکیل استخوان از یک نقطیه در ماده اولیه شروع شد. قوه استخوانی شدن تمام استخوان ادامه می‌یابد.

استخوانهای دیگر ، مانند استخوانهای مداز ، از بیش از یک مرکز استخوان سازی استخوانی می‌شوند. بطوری که در بعضی از مراحل رشد، استخوان بوسیله قسمتهای غضروفی به چندین بخش تقسیم می‌شود. اولین مرکز استخوان سازی که در هر استخوان ظاهر می‌شود مرکز استخوان سازی اولیه ، و مراکز بعدی ، مراکز استخوان‌ سازی ثانویه نامیده می‌شوند. مرحله نموی که در آن این مراکز ظاهر می‌شوند در هر استخوان تقریبا ثابت است. بنابرین تعیین سن یک کودک نرمال با انجام رادیوگرافی از مناطق بخصوصی از اسکلت وی امکان پذیر است.

توسعه و رشد استخوان دراز

در یک استخوان دراز نمونه مرکز استخوان سازی اولیه در مرکز غضروف اولیه ، در حدود هشتمین هفته زندگی جنینی ظاهر شده و تا استخوانی شدن تمام تنه استخوان ادامه می‌یابد. تنه یک استخوان مداز و در حال رشد دیانیز نامیده می‌شود و استخوانی شدن دیانیز ، معمولا قبل از تولد کامل می‌شود.

مباحث مرتبط با عنوان

• استخوان اسفنجی
• استخوانهای پروکسیال
• استخوان جمجمه
• استخوان دنده
• استخون کشکک
• استخوان لگن
• استخوان متراکم
• اسکلت بدن
• انواع استخوان
• پوکی استخوان
• رشد استخوان
• ساختمان استخوان
• ستون فقرات
• غضروف
• لاملا
• مراحل استخوان سازی
• مغز استخوان
• مفصل

ادامه مطلب

زندگینامه رادرفورد...
ادامه مطلب

اهرم ها...
ادامه مطلب

نیلز بور در۷ اکتبر ۱۸۸۵ در کپنهاک ....
ادامه مطلب

میدانیم که کوچکترین ذره ماده اتم است.ولی اتم خود از ذرات کوچکتری به نام الکترون وپروتون ونوترون ساخته شده و ذرات پروتون ونوترون را نکلئون ها می گویند.نوکلئون ها از ذرات کوچکتری به نام کوارک ها..........
ادامه مطلب